บทคัดย่อ
เภสัชกรรมเชิงประจักษ์ (evidence-based pharmacy) คือการบริบาลทางเภสัชกรรมบนฐานของความรู้ทางวิชาการ ความต้องการของผู้ป่วย และหลักฐานเชิงประจักษ์ เพื่อเภสัชกรสามารถตัดสินใจให้การบริบาลทางเภสัชกรรมได้อย่างเหมาะสม งานวิจัยประเภทการทดลองแบบสุ่มที่มีการควบคุมหรือ randomized controlled trial (RCT) คือหลักฐานเชิงประจักษ์ที่ได้รับการยอมรับให้เป็นมาตรฐานของงานวิจัยเพื่อเปรียบเทียบผลการรักษาด้วยยา อย่างไรก็ตาม งานวิจัยประเภท RCT จำเป็นต้องอาศัยการประเมินอย่างมีวิจารณญาณ (critical appraisal) เพื่อประเมินความน่าเชื่อถือของงานวิจัยอย่างเป็นระบบ จากความเที่ยงตรงภายใน ผลลัพธ์ที่ได้ และความเที่ยงตรงภายนอก การประเมินอย่างมีวิจารณญาณสำหรับงานวิจัยประเภท RCT จึงมีความสำคัญยิ่งต่อเภสัชกรในการคัดกรองคุณภาพของงานวิจัย เพื่อใช้ประกอบการบริบาลทางเภสัชกรรมตามหลักเภสัชกรรมเชิงประจักษ์
การประเมินความน่าเชื่อถือของงานวิจัยโดยใช้แบบประเมินเป็นแนวทางที่เหมาะสำหรับฝึกฝนทักษะการประเมินอย่างมีวิจารณญาณ หนึ่งในแบบประเมินที่ใช้อย่างแพร่หลายคือ CASP checklist โดย Critical Appraisal Skills Programme ที่ครอบคลุมงานวิจัยหลายประเภท รวมถึงงานวิจัยประเภท RCT
บทความนี้อธิบายหลักการประเมินอย่างมีวิจารณญาณงานวิจัยประเภท RCT ด้วย CASP Checklist ฉบับปี ค.ศ. 2024 เพื่อให้เภสัชกรสามารถให้การบริบาลทางเภสัชกรรมด้วยงานวิจัยที่น่าเชื่อถือและเหมาะสมตามหลักเภสัชกรรมเชิงประจักษ์