บทคัดย่อ
ไพลเป็นพืชในวงศ์ Zingiberaceae มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Zingiber montanum (J. König) Link ex A. Dietr. และมีชื่อพ้องว่า Z. cassumunar Roxb. เหง้าหรือส่วนลำต้นใต้ดินของไพลเป็นสมุนไพรที่ได้รับการสนับสนุนให้ใช้ในระบบบริการสุขภาพ และถูกบรรจุไว้ในบัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพรสำหรับรักษากลุ่มอาการทางกล้ามเนื้อและกระดูก โดยเตรียมเป็นตำรับสำหรับใช้ภายนอกในรูปแบบครีม ขี้ผึ้ง น้ำมันนวด และลูกประคบ สารพฤกษเคมีที่พบในเหง้าไพลหลายชนิดมีความสัมพันธ์กับการออกฤทธิ์ต้านการอักเสบ โดยเฉพาะสาร DMPBD ((E)-1-(3,4-dimethoxyphenyl)but-1,3-diene) ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงในการต้านการอักเสบผ่านกลไกที่เกี่ยวข้องกับการยับยั้งเส้นทางการสร้างสารก่อการอักเสบทั้ง cyclooxygenase และ lipoxygenase pathways นอกจากนี้ยังมีสารชนิดอื่นในเหง้าไพลที่แสดงฤทธิ์ต้านการอักเสบได้ เช่น compound D, phlain I, phlain III, phlain VI, cassumunaquinone 1 เป็นต้น มีงานวิจัยทางคลินิกหลายฉบับที่ทำการศึกษาประสิทธิผลของตำรับไพลในรูปแบบใช้ภายนอกต่อการบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อที่เกิดจากสาเหตุต่าง ๆ ได้แก่ อาการปวดกล้ามเนื้อที่เกิดขึ้นภายหลังการออกกำลังกาย ข้อเท้าแพลง โรคข้อเข่าเสื่อมปฐมภูมิ กลุ่มอาการปวดกล้ามเนื้อและพังผืด และอาการปวดจากภาวะเส้นประสาทส่วนปลายเสื่อมในผู้ป่วยเบาหวาน ซึ่งสนับสนุนศักยภาพของเหง้าไพลในการนำมาใช้เป็นทางเลือกในการดูแลรักษาอาการอักเสบของระบบกล้ามเนื้อและกระดูก และสอดคล้องกับข้อบ่งใช้ที่ระบุไว้ในบัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร