ภาวะตกขาวผิดปกติ (abnormal vaginal discharge) เป็นหนึ่งในอาการที่พบบ่อยในสตรีวัยเจริญพันธุ์ และเป็นสาเหตุสำคัญที่ผู้ป่วยมาขอรับคำปรึกษาที่ร้านยา สาเหตุของอาการที่พบบ่อย ได้แก่ vulvovaginal candidiasis (VVC), bacterial vaginosis (BV) และ trichomoniasis ซึ่งมีลักษณะทางคลินิกและแนวทางการรักษาแตกต่างกัน การประเมินและแยกโรคอย่างถูกต้องจึงมีความสำคัญต่อการเลือกการรักษาที่เหมาะสม ในเวชปฏิบัติจริง ผู้ป่วยจำนวนมากมักจะเข้ารับคำปรึกษาที่ร้านยาก่อนพบแพทย์ เภสัชกรชุมชนจึงมีบทบาทสำคัญในฐานะบุคลากรด่านหน้าในการซักประวัติ คัดกรองภาวะที่ควรส่งต่อ และประเมินสาเหตุของอาการจากข้อมูลทางคลินิก โดยเฉพาะในบริบทที่ร้านยาไม่สามารถใช้เครื่องมือทางห้องปฏิบัติการเพื่อช่วยวินิจฉัยได้ การใช้แนวทางการประเมินอาการอย่างเป็นระบบร่วมกับการพิจารณาปัจจัยเสี่ยงและสัญญาณอันตราย สามารถช่วยเพิ่มความแม่นยำในการแยกโรคและสนับสนุนการตัดสินใจรักษาได้อย่างเหมาะสม บทความนี้ทบทวนแนวทางการดูแลผู้ป่วยที่มาด้วยอาการตกขาวในร้านยา ตั้งแต่การซักประวัติ การแยกโรคจากลักษณะอาการทางคลินิก การประเมินความเป็นไปได้ของ vulvovaginal candidiasis ตลอดจนหลักการเลือกใช้ยาต้านเชื้อรากลุ่ม azole ตามแนวทางเวชปฏิบัติปัจจุบัน รวมถึงข้อพิจารณาในการเลือกใช้ Sertaconazole vaginal suppository ในผู้ป่วยที่เหมาะสม ซึ่งการวินิจฉัยที่ถูกต้องจะนำไปสู่การรักษาที่ตรงสาเหตุ (targeted therapy) และช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการรักษา ลดการได้รับยาโดยไม่จำเป็น ลดความเสี่ยงต่อการระคายเคืองและ ลดการรบกวนสมดุลจุลชีพในช่องคลอด ตลอดจนส่งเสริมการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุผลเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วยในร้านยา

ซักประวัติ ประเมินอาการ และคัดกรองผู้ป่วยที่มาด้วยอาการตกขาวผิดปกติได้อย่างเป็นระบบ