หลักการและเหตุผล
ดวงตาเป็นอวัยวะสำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อการมองเห็น การเรียนรู้ การทำงาน และคุณภาพชีวิต อย่างไรก็ตาม อาการผิดปกติทางตา เช่น ตาแดง คันตา แสบตา ระคายเคือง ตาแห้ง น้ำตาไหล ขี้ตามาก หรือเปลือกตาอักเสบ เป็นปัญหาที่ประชาชนพบได้บ่อยและมักเข้ามาขอรับคำปรึกษาจากเภสัชกรในร้านยาเป็นลำดับแรก เนื่องจากร้านยาเป็นหน่วยบริการสุขภาพที่เข้าถึงได้สะดวกและไม่จำเป็นต้องนัดหมายล่วงหน้า แม้อาการทางตาหลายชนิดสามารถดูแลเบื้องต้นได้ด้วยการใช้ยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพที่เหมาะสม แต่ลักษณะอาการที่คล้ายคลึงกันอาจมีสาเหตุและระดับความรุนแรงแตกต่างกัน ตั้งแต่ภาวะที่ไม่รุนแรง เช่น เยื่อบุตาอักเสบจากภูมิแพ้และภาวะตาแห้ง ไปจนถึงโรคหรือภาวะฉุกเฉินที่อาจคุกคามการมองเห็น เช่น กระจกตาอักเสบ ต้อหินมุมปิดเฉียบพลัน การติดเชื้อรุนแรง หรือการบาดเจ็บของดวงตา การซักประวัติและประเมินอาการไม่ครบถ้วน รวมถึงการเลือกใช้ยาที่ไม่เหมาะสม โดยเฉพาะยาหยอดตาที่มี corticosteroid ยาปฏิชีวนะ หรือยาลดตาแดง อาจทำให้การวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้องล่าช้า เพิ่มความเสี่ยงต่ออาการไม่พึงประสงค์ และอาจส่งผลกระทบต่อการมองเห็นในระยะยาว
เภสัชกรชุมชนจึงมีบทบาทสำคัญในการประเมินและจำแนกอาการทางตาที่พบบ่อย คัดกรองสัญญาณอันตราย เลือกแนวทางดูแลเบื้องต้นอย่างสมเหตุผล ตลอดจนแนะนำวิธีใช้ยาหยอดตา การเก็บรักษา ความสะอาดของอุปกรณ์ และการป้องกันการปนเปื้อนอย่างถูกต้อง นอกจากนี้ เภสัชกรต้องสามารถกำหนดระยะเวลาติดตามผลและตัดสินใจส่งต่อผู้ป่วยไปพบจักษุแพทย์ได้อย่างเหมาะสม โดยคำนึงถึงปัจจัยเฉพาะบุคคล เช่น อายุ โรคประจำตัว การใช้คอนแทคเลนส์ ประวัติการผ่าตัดตา และยาที่ผู้ป่วยใช้อยู่
ดังนั้นโครงการประชุมวิชาการ “From Symptoms to Solutions: Practical Eye Care at the Pharmacy Counter” จึงจัดขึ้นเพื่อพัฒนาความรู้และทักษะเชิงปฏิบัติของเภสัชกรในการดูแลผู้ที่มาด้วยอาการทางตาที่ร้านยา โดยเชื่อมโยงตั้งแต่การประเมินอาการและค้นหาสาเหตุ การจำแนกภาวะที่สามารถดูแลตนเองได้ การเลือกใช้ยาและผลิตภัณฑ์อย่างเหมาะสม ไปจนถึงการคัดกรองสัญญาณอันตรายและการส่งต่อ ผ่านกรณีศึกษาและสถานการณ์ที่พบได้จริง ณ เคาน์เตอร์ร้านยา อันจะช่วยเพิ่มความมั่นใจในการตัดสินใจทางคลินิก ส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผล ลดความเสี่ยงจากการรักษาที่ไม่เหมาะสม และยกระดับบทบาทของเภสัชกรในฐานะบุคลากรด่านหน้าในการดูแลสุขภาพดวงตาของประชาชนอย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย

วัตถุประสงค์
1.เพื่อให้ผู้เข้าร่วมประชุมมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการประเมินและจำแนกอาการผิดปกติทางตาที่พบบ่อย การคัดกรองสัญญาณอันตราย ตลอดจนการเลือกใช้ยาและผลิตภัณฑ์ดูแลดวงตาอย่างเหมาะสมและปลอดภัย
2.เพื่อให้ผู้เข้าร่วมประชุมเข้าใจบทบาทของเภสัชกรร้านยาในการดูแลผู้ที่มีอาการทางตา สามารถให้คำแนะนำเกี่ยวกับการใช้ยา การดูแลตนเอง การปรับพฤติกรรมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยง การติดตามผล และการส่งต่อผู้ป่วยไปพบจักษุแพทย์ได้อย่างเหมาะสม

สถานปฏิบัติการเภสัชกรรมชุมชน โอสถศาลา

สถานปฏิบัติการเภสัชกรรมชุมชน (เภสัชกรอนุกูล ชื่นอารมย์) คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย Line official : @osotsala หรือ E-mail: osotsala@pharm.chula.ac.th